Kailash Manasarovar darshan (yatra) - 19

First day of parikrama of Holy Kailash

Twelfth day – Day of darshan of all the faces of the Lord.

( Trek from Darchen to Deraphuk 20 Km )

Part -2

Satyajot face(west) of the Lord

-->

Around lunch time we had the darshan of the west face of the Lord. Before that we had witnessed the junction of west and south faces. We sat at the feet of the Lord and chanted hymns and did Archana with bilva leaves. Some of our co-yatris climbed up and reached up to the place where the snow from the feet of the Lord has fallen had a feel of the snow and returned back.

Now we will see about the glory of this west face. According to mythology this face is called as Satyojat which is facing west and is white in color . Of the five elements this face represents earth. This face stands for creation, Of the five syllables this face stands for ‘Na’ . According to Tibetians this face shines like Ruby. All the other faces of Kailash are convex but this west face is concave.Lingothpavar,Umamahesar, Harihara, Ardhanari are aspects of this face. We stood at the feet of the Lord and thanked Him for this wonderful opportunity, We recited the following mantra

West and North faces of the Lord

सधॊजात

सधोजातं प्र्पध्यामि सधोजाताय वै नमॊ नम:

भवॆ भवॆ नातिभ्वॆ बवस्व मां भ्वॊढब्वाय नम:

We trekked along and saw the changing faces of the Kailash. At first we had the darshan of both the west and north face of the Lord and reached the Deraphuk camp ( 4890 m). This camp is situated at the feet of the north face of the Lord. The literal meaning of Deraphuk is Cave of the Female Yak’s Horns.

From here we get the closest and clearest view of the North face of the Kailash a spectacular sight. There are about 9 mud houses only at Deraphuk about 5 pilgrims are accommodated in each house. We were lucky to get cots, but Mudgal told me that last year they all slept only on the floor covered with wooden planks . Also in the previous year the door was located on the south side , but his year the same had been shifted to the opposite side and so windows are there we sat there and were looking at the face of the Lord the whole night through the window. The camp is located on the banks of La-Chu river. As already told we have to make our own arrangements only for food during parikrama so our cooks provided us breakfast , since they also trek with us, they double also as porters for the needy yatris, so normally lunch is not prepared, we have to consume only whatever snacks we have taken only the camaraderie of the yatris come to fore during this time only everybody shared whatever they had with others. Chinese authorities provide a stove and diesel for cooking.

As there was ample time for us about five of us decided to climb up the guard mountain upto the point where the river from the feet of the Lord is flowing and to do pooja to Him. We carried our Pooja Murthis with us and climbed to about 2 K. M and reached the river. There we did ablutions to our pooja Murthis assuming that we are doing ablations to the Supreme Lord Himself with the water of the river, did Bilva Archana and sang many hymns in praise of the Lord, though it needs a great effort at these high altitudes to recite these hymns to thank the Lord and Mother who gave us this wonderful opportunity we slowly did all these things we offered dry fruits and candies as Prasad to the Lord , still some people of our group joined us and every body prostrated at the feet of the Lord and thanked the Lord. We did the camphor arthi with the following mantra

कर्पूरगौरं करुणावथारं

संसारसारं भुजगॆन्ढ्रहारम ।

सढा वसन्त्तं ह्रुदयारविन्दं

भ्वं भ्वानीसहितं न्मामि ॥

Vamdev(north) face of the Lord

Snake hood adorning the head of the Lord

Fully satisfied and thankful to the Lord that he gave this wonderful oppurtunity we returned to our camps since as it was the first day of the parikrama we were very much tired and missed the grand spectacle of sun set, but on the next day morning we had a grandest sunrise spectacle.

Let us now see about the North face of the Lord.

This face is known as Vamadev and according to legend this face is facing North on the left shoulder, is akin to a beautiful lady face, very fair and white hued.

This face represents water in five elememts and stands for sustenance .

Out of the five syllables this face represents ‘Ma’.

This face shines like Gold. Kangalar, chakratharar, Sandesa anugrahar, Ekapathar are the easpects of this face.

Normally Kailash means we remember this face only because we always get a clear view of this face easily. We can see the snake hood of the Lord ( the ornaments of Lord Shiva is Snake) and Shiv Shakthi as two projections and their eyes and nose in this face. We pray to this face with the following mantra

वामदॆव

ॐ वामदॆवाय नमॊ ज्यॆष्टाय नम: श्र्ष्टाय नमॊ रुद्राय नम:

कालाय नम: क्लविकरणाय नमॊ बलविकरणाय नमॊ

बलाय नमॊ बलप्र्मथ्नाय नम: शर्व भुत्दमनाय नमॊ मनॊन्मनाय नम:

We sat in the rooms after dinner and saw the Lord out of the Window and thanked Him profusely for giving a very good darshan. Though we had some difficulties because of landslides and subsequent delays in the schedule and disappointment because of earlier day this day was a perfect day and there was no cloud cover today and we had the spectacular darshan of all the four faces of the Lord by His grace. As we have to leave for the toughest climb of the whole journey the next day early morning we went for a sleep.


Mr. Mudgal who undertook the yatra in 2007 told me that now a hotel is coming up at Deraphuk and also bikes started plying upto Deraphuk. Indeed this is a very good news for some ailing yatris, they can have the darshan of all the faces of the Lord, leaving only Dolma pass the toughest and Gauri Kund.

கண்டேன் அவர் திருப்பாதம் (திருக்கயிலாய தரிசனம்) -19

கைலாய கிரி வலம் முதல் நாள்

12ம் நாள் டார்ச்சென்னிலிருந்து டேராபுக் வரை கிரி வலம் 20 கி.மீ

இரண்டாம் பாகம் - மேற்கு மற்றும் வடக்கு முக தரிசனம்

அப்பர் பெருமான் அருளிச்செய்த போற்றித் திருத்தாண்டகம்

திருக்கயிலாயம்

மாலை எழுந்த மதியே போற்றி

மன்னிஎன் சிந்தை இருந்தாய் போற்றி

மேலை வினைக ளறுப்பாய் போற்றி

மேலோடு திங்கள் முடியாய் போற்றி

ஆலைக்கரும்பின் தெளிவே போற்றி

அடியார்கட் காரமுதமானாய் போற்றி

காலை முளைத்த கதிரே போற்றி

கயிலை மலையானே போற்றி போற்றி (14)

யம துவாரத்திலிருந்து ஐயனின் தெற்கு முக தரிசனமும், கணேசருடைய தரிசனமும் , நந்தியெம்பெருமானுடைய அருமையான தரிசனமும் பெற்ற பின்( ஆம் மேகங்கள் மறைக்காத அற்புத தரிசனம் ) பெற்ற பின் ஃபராக்கா சமவெளி சென்று குதிரை வேண்டுபவர்கள் குதிரையை வாடகைக்கு அமர்த்திக்கொண்டு செல்ல மற்றவர்கள் லா சூ எனப்படும் சிந்து நதிக்கரையோரம் அந்த தேவ பூமியில் பல்வேறு புண்ணிய புருஷர்கள் தங்கள் கால் பதித்து நடந்த வழியில் ஓம் நமசிவாய மந்திரம் ஜெபித்துக் கொண்டே நடைப்பயணத்தை தொடர்ந்தோம். வழியில் மாறி மாறி வரும் மலைக்காட்சிகளை கண்டு வணங்கினோம்.

டேராபுக் செல்லும் வழியில் மலைக்காட்சி

தெற்கு முகத்திலிருந்து செல்லும் போது நடுவில் பல விதமான பாறைகள் நிறைந்த மலைத்தொடர்களைக் காணலாம், அவை இப்பிரமாண்டத்தில் உள்ள பல் வேறு சிவாலயங்களாக காட்சி தந்தன. மதிய நேர சமயத்தில் மேற்கு முக தரிசனம் பெற்றோம். சமையல்காரர்களும் நம்முடனே பயணம் செல்வதால் மதிய உணவிற்கு நாம் கொண்டு சென்றிருந்த நொறுக்கு தீனிகள்தாம் உணவாக அமைந்தன அனைவரும் அவர் அவர் தின் பண்டங்களை பகிர்ந்து உண்டோம்.

சத்யோஜாத முகத்தின் பல காட்சிகள்

இனி இன்று இரண்டாவதாக தரிசனம் தரும் மேற்கு முகத்தைப்பற்றிய சிறு குறிப்பு.

சத்யோஜாதம் என்று அழைக்கப்படும் இம்முகம் புராணங்களின் படி அரசம் பூ போல் வெண்மை நிறமாய் பிடரியில் மேற்கு நோக்கி இருக்கும் முகம்.

பஞ்ச பூதங்களில் பூமியை குறிக்கின்றது.

ஐந்தொழிலில் படைத்தல் தொழிலைக் குறிக்கின்றது (பிரம்ம ஸ்ருஷ்டி காரண முகம்).

ஐந்தெழுத்தில் 'ந'.

இம்முகம் செந்நிறம் கொண்ட மாணிக்கக் கல்லாக ஒளிர்கின்றது என்பது ஐதீகம்.

சத்யோஜாதமுகம் ஞானம் தரும் திருமுகம், கல்வியில் ஏற்படும் சகல தடையும் நீங்கும். அரசியல் ஜெயத்தையும், கலைத்துறையில் வெற்றியையும், திருமணத்தடைகளையும் நீக்குகின்றது.

கைலாயத்தில் மற்ற முகங்கள் குவிந்து உள்ளன ஆனால் இம்முகம் மட்டும் குழியாக உள் வாங்கி இருக்கின்றது. அனேகமாக பெரும்பாலான திருக்கோவில்களில் சிவலிங்கம் பிரதிஷ்டை செய்யும் போது கிழக்கு முக மண்டலமாகவோ அல்லது மேற்கு முக மண்டலமாகவோதான் பிரதிஷ்டை செய்வர். திருமயிலையிலே கபாலீஸ்வரர் சத்யோஜாத மூர்த்தியாக மேற்கு நோக்கி எழுந்தருளியுள்ளார். இம்முகத்தை

ஸத்யோஜாதம் ப்ரபத்யாமி ஸத்யோஜாதாய வை நமோ நம:
பவேபவே நாதிபவே பவஸ்வ மாம் பவோத் பவாய நம :

என்னும் பஸ்சிம வக்த்ர ப்ரதி பாதக மந்திரத்தால் துதி செய்தோம்.

எம் பெருமானின் இம்முகத்திற்க்கும் வில்வ அர்ச்ச்னை செய்தோம். எங்கள் குழுவினரில் சிலர் காப்பு மலை மேல் ஏறி உள் பிரகாரத்தை பார்த்து விட்டு வந்தனர்.

சிறிது நேரம் எம்பெருமானின் திருமுன்பு அமர்ந்து பஜனை செய்து விட்டு டேராபுக் முகாம் நோக்கி நடைப்பயணத்தை தொடர்ந்தோம், வழியில் மேற்கு முகமும் வடக்கு முகமும் இணைந்த அற்புத தரிசனம் பெற்றோம்.

மேற்கு முகமும் வடக்கு முகமும் இணைந்த அற்புத தரிசனம்

டேராபுக்கை நெருங்க நெருங்க காப்பு மலைகளின் நடுவே உதய சூரியன் அற்புதமாக விளங்கும் வாம தேவ முகத்தின் தரிசனம் கண்டு உடலும் உள்ளமும் சிலிர்த்தோம்.


பின் கிரி வலத்தை தொடர்ந்து டேராபுக்(4890 மீ) என்னும் இடத்தை அடைந்தோம். டேராபுக் என்பதற்கு பெண் யாக்கின் கொம்புகளின் குகை என்பது அர்த்தம். கிரி வலத்தின் முதல் நாள் இங்கு தான் தங்குகிறோம். கடவுள் மீது நம்பிக்கை இல்லாதாவ்ர்களும் கூட இந்த புண்ய பூமியில் நடக்கும் போது அந்த ஆபத் பாந்தவன், அனாத ரக்ஷகனின் பெருமையை உணர்வர் என்பதில் எந்த வித சந்தேகமும் இல்லை.

டேராபுக் முகாம் வடக்கு முகத்திற்கு நேர் கீழே இருக்கின்றது. தெற்கு பக்கம் உள்ளது போல் இல்லாமல் இங்கு எம்பெருமானுடைய முழு முக தரிசனமும் நமக்கு கிடைக்கின்றது. மேலும் கைலாயத்தின் மிக அருகில் அமைந்துள்ள முகாமும் இதுதான். ஒரு கோணத்தில் இருந்து பார்த்தால் இரு பக்கமும் வஜ்ரபா, அவலோகேஸ்வரர் என்ற இரு மலைகளுக்கு நடுவே எழுகின்ற உதய சூரியன் போல் இம்முக தரிசனம் நமக்கு கிடைக்கின்றது. இங்கு முகாம் சென்று சேர்ந்த பின் காப்பு மலை மேல் ஏறிச் சென்று அடியேன் எடுத்து சென்றிருந்த வீட்டில் பூசிக்கும் வினாயகர் மற்றும் சிவலிங்க மூர்த்தங்களுக்கு வடக்கு பகுதியிலிருந்து பாய்ந்து வரும் ஆற்று நீரால் அபிஷேகம் செய்து, எம்பெருமானே நாம் செய்யும் இவ்வபிஷேகத்தை உனக்கு செய்யும் அபிஷேகமாகவே ஏற்றுக் கொள் என்று வேண்டி, எம்பெருமானுடைய 108 நாமங்களை கூறி அர்ச்சனை செய்து, ஆயிரம் புஷ்பங்களுக்கு சமமான வில்வ தளங்களால், வில்வாஷ்டகத்துடன் அர்ச்சனை செய்து, போற்றித்திருத்தாண்டகத்தால் போற்றி கூறி, சிவ புராணம் இசைத்து பின் தூபம் காட்டி,

கற்பூர கௌரம் கருணாவதாரம்
சம்சார சாரம் புஜகேந்த்ர ஹாரம்
சதா வசந்தம் ஹ்ருதயாரவிந்தம்
பவம் பவானி சஹிதம் நமாமி

என்று சிவ சக்தியை வந்தனை செய்து, கற்பூர தீபம் காட்டி, கைலாய தீர்த்தம் கேனில் நிரப்பிக் கொண்டு எம்பெருமானுடைய

மாசில் வீணையும் மாலை மதியமும்
வீசு தென்றலும் வீங்கிள வேனிலும்
மூசுவண்டறை பொய்கையும் போன்ற

ஈசன் எந்தை இனையடி
யில் விழுந்து வணங்கிவிட்டு மிகுந்த மன மகிழ்ச்சியுடன் முகாம் திரும்பினோம். இந்த முகாமும், அடுத்த ஜாங்ஜெர்பூ முகாமும் தகர கூரை வேயப்பட்ட மண் சுவர்களால் ஆன அறைகளைக் கொண்டுள்ளது, ஒரே அறையில் ஐந்து பேர் தங்கினோம், நாம் நடப்பதற்கு மட்டுமே இடம் விடப்பட்டுள்ளது அறை முழுவதும் கட்டில்கள் தான். சென்ற வருடம் முகாமில் யாத்திரிகள் அனைவரும் கீழே வெறும் பலகையின் மேல் மெத்தை போடப்பட்டிருந்தது அதில் உறங்கினார்களாம், இந்த வருடம் கட்டில்கள் போடப்பட்டிருந்தன. மேலும் கைலாய மலையின் பக்கம் அறைகளின் கதவு இருந்ததாம், இந்த வருடம் அதை மாற்றி அந்தப் பக்கம் ஜன்னல் வைத்து விட்டனர். ஆகவே இரவு முழுவதும் எம்பெருமானுடைய தரிசனம் கிடைத்துக்கொண்டிருந்தது. எங்கள் தலைகளின் மேல் அந்த அம்மையப்பரின் பத்ம பாதங்கள் பட்டாதாகவே நாங்கள் உணர்ந்தோம்.

இனி இந்த வாம தேவ முகத்தைப்பற்றி ஒரு சிறு குறிப்பு.

வாம தேவ முகம்

மாதர் முகம் போல் ஆபரணமந்து வெட்சிபூ றமாய் இடத்தோளின் மீது வடக்கு நோக்கி இருக்கும் முகம்.

பஞ்ச பூதங்களில் நீரை குறிக்கின்றது.

ஐந்தொழிலில் காத்தல் தொழிலைக் ( விஷ்ணு ஸ்திதி காரண முகம்) குறிக்கின்றது.

ஐந்தெழுத்தில் 'ம'. அம்மை ஆதி சக்தி.

இம்முகம் பளபளக்கும் தங்கமாக பொன்னார் மேனியனாக திகழ்கின்றது என்பது ஐதீகம்.

கையிலங்கிரியிலே மிகவும் ஸ்பஷ்டமாய் தரிசனம் தரும் முகம் இம்முகம். மேலே நாகம் குடைப்பிடிக்க இடப்பக்கத்தில் அம்மையையும் அப்பரும் சிவ சக்தியாக தரிசனம் தரும் முகம் இதுதான்.

முக்கண் முதல்வரையும் மலையரசன் தன் பொற்பாவையையும் ஒரு சேர இம்முகத்திலே தரிசனம் செய்கின்றோம்.

கயிலாயம் என்றவுடன் நம் அனைவருக்கும் நினைவுக்கு வரும் முகமும் இதுதான். இம்முகத்தை

வாமதேவாய நமோ ஜ்யேஷ்டாய நம: ஸ்ரேஷ்டாய நமோ ருத்ராய நம:

காலாய நம: கலவிகரணாய நமோ பலவிகரணாய நமோ பலாய நமோ

பலப்ரமதாய நமஸ்-ஸர்வ-பூததமநாய நமோ மநோந் மநாய நம:

என்னும் உத்தர வக்த்ர ப்ரதி பாதக மந்திரத்தால் துதி செய்தோம். வாம தேவ முகம் சகல செய்வினை தோஷத்தை போக்கியருளும் சர்வ சக்தி படைத்த முகம், பூத பிரேத பயங்களையும், அலுவலக பணியில் ஏற்படும் அச்சதையும் தீர்க்கும்.

அடுத்த நாள் மிகவும் கடினமான ஏற்றம் ,மற்றும் டோல்மா கணவாயை கடக்க வேண்டும் என்பதால் žக்கிரமே தூங்கச் சென்றோம்.

இந்த 12ம் நாள் நான்கு முக தரிசன நாள்.

அடியேனுடன் இரண்டாவது தடவையாக யாத்திரை செய்த டெல்லியைச் சார்ந்த திரு. முட்கல் அவர்கள் நான்காவது முறையாக 2007ம் ஆண்டும் சிவசக்தி அருளினால் யாத்திரை மேற்கொண்டார். அவர் கூறியபடி இப்போது யமதுவாரத்திலிருந்து டேராபுக் முகாம் வரையில் மோட்டார் சைக்கிள்கள் செல்ல துவங்கி விட்டதாம் நடக்க முடியாதவர்களுக்கு இது ஒரு பெரிய வரப்பிரசாதம். டோல்மா கணவாயை விடுத்து ஐயனின் அனைத்து முகங்களையும் இனி மேல் செல்லும் அன்பர்கள் காண முடியும். இதற்காக அந்த அம்மையப்பருக்கு நன்றிகள்.

Kailash Manasarovar yatra (darshan) - 18

First day of parikrama of Holy Kailash

Twelfth day – Day of darshan of all the faces of the Lord.

( Trek from Darchen to Deraphuk 20 Km )

Part -1

On the twelfth day when we were to start our Kailash Parikrama, the Lord woke us up at 4’0 clock in the morning, the first thing we did was to come out and see the beautiful sight of the Lord he didn’t disappoint us that day and what a great sight it was no cloud cover and we had the complete darshan of the Lord. Excited and numbed in disbelief just stood at the feet of the Lord and prayed to Him as follows

Golden Eastern face of the Lord -view from Darchen

Vaagarthaaviva sampraktam vaagartha pratapattaye
Jagatah pitaru Vande Parvati Parameshvaru

( Salutations to the Parvathi and Parameshvara who are inseperable like the word and its sound) ..
The moment had come for which we undertook this yatra for this holy darshan only we took all these troubles and traveled upto this place. The Gracious Lord and Mother didn’t disappoint us but they were bountiful and gave their full darshan to us. Tears rolled down our eyes, after a disappointing first day at last we had the good fortune of getting the darshan of the gracious Lord. The goodness of our ancestors all have fructified into this wonderful darshan , whatever hardships we underwent these days vanished like a dew when the sun rises. How to express that wonderful experience I don’t know. May be how many births we waited for this darshan we don’t know. But we all felt very very lucky and thanked the Golden girl of Himavan Mother Parvati and the father of Ganesha and Muruga crores of thanks.

View of Holy Kailash from Darchan Base camp

Then we went inside and woke up all the others and all together we sang the OM Mangalam song. Shri Mudgal explained the significance of the south face. Fully satisfied we completed our morning chores. When we started by bus upto Yamdwar the sun was just beginning to rise and the golden rays of the sun illuminated the eastern face of the Holy Kailash. We could enjoy the changing colours of the holy peak as the suns rays bathed the east and south face, from white to yellow then golden and then to white we were happy that our prayers has been answered. Lord Shiva is called Hiranya varna meaning golden hued we had the darshan of the Lord as such. As the guard mountains obscure the full view of Holy Kailash we get to see only the top portion of this face from Darchen camp.

The matted locks of Lord Shiva
( Ganges rode to earth from heaven on these locks only)

As the author had read in many articles that after going there also many pilgrims didn’t had the good fortune of having the darshan of the Lord, this was there always at the back of the mind. The colleague of the author had told that don’t worry for those things just surrender to Him and definitely He will give His darshan that came true this day, I thanked my colleague also.


The Holy Kailash mountain resembles a Shivalingam the manifestation of Lord Shiva. In another view it resembles a yogic sitting on a lotus flower in deep medidation. This peak is 2000 m above the mountain ranges and is surrounded on all the four sides by guard mountains. Like the King and Queen sit on their majestic throne high above. The Lord and Mother reside upon this holy peak in perpetual meditation sustaining this Universe by their grace. So the nearer we are to the Kailash mountain the lesser view we get because of the guard mountains. So we get to see only the top part ie the face of the Lord from Darchen, to get the full view we have to travel to Yamdwar. In the aerial view we can clearly see the glaciers and the Kailash peak and the surrounding guard mountains.

Darshan of full South face of the Lord from Yamadwar( gate of yama)

We traveled by bus for about 10 Kms to Yamdwar from where the actual Parikrama by foot of the Kailash mountain starts. In between we saw the Nanda Devi peak. We reached the feet of the Lord and from Yamdwar we got the full darshan of the south face of the Lord. Also we had the darshan of Lord Ganesha on the right side of the Lord as a small snow covered peak and Nandi in the form of mountain facing the Lord. Yama is the Lord of death , he keeps the account of the virtues and vices of all the individuals and rewards and punishes them according to their deeds this gate is named after Yama and one who enters through this gate and have the darshan of Lord Shiva is relieved of the worry of unfortunate and untimely death. We entered into the gate had the darshan of the Lord prostrated in the ground and meditated upon him praised him with following mantra

अघोरअघोरॆभ्यॊथ घॊरॆभ्यॊ घोरघोरतरॆभ्य :
सर्वॆभ्य: सर्वशर्वॆभ्या नम्स्तॆऽस्तू रुद्र्रूपॆभ्य:

and did archana to the Lord with the bilva leaves which we have taken along with us.
A small brief about this south face of the Lord. As already mentioned this is the first face of the Lord which we get the darshan from Rakshastal when we undertake the yatra both from India and Nepal. This face faces India. In this face only we get the darshan of Lords face with his matted locks, and three eyes. In the lower part also we see the marks of the rope by which Ravana tried to pull the Kaialsh mountain. Early in the morning when we had the darshan , Shri Mudgal explained to us all these details. Also we have the darshan of this face only for major part of this yatra and the east and west faces the least.

According to mythology this Akora face is facing south on the right shoulder of the Lord it is bearded with protruded teeth like that of an old man which produces fear and is black. This face symbolizes Agni ( fire) in the five elements and stands for destruction ( destroyer and stands for annihilation ) and so is considered as Rudra. According to mythology at the end of the final great deluge Pralayam all the jivatmas end at the feet of the Lord and only Shiva and Parvati remain. Out of infinite compassion Mother Parvati prays to Lord to start the creation again and so creation again starts. Of the five syllables this face symbolizes the first syllable ‘Si”. This face is also called Dakshinamurthy. Lord Shiva as the dancing Lord of Nataraja also faces south. The face looks like that the Lord is sitting upon 1008 petalled golden lotus in perpetual meditation.
According to Tibetan mythology this face shines like sapphire akin to that of ocean. Gajasamharar, Virabadrar, Dakshinamoorthy, Kirathamurthy, Vishapakaranar are the aspects of this Ahor face. Worship of this face bestows one with knowledge and cures all diseases and also clears all indecisiveness.

The Holy South face (Akor ) of the Lord and Ganesha

To the right side of the Lord is a small peak which represents Lord Ganesha. According to mythology when there was a quarrel between Lord Ganesh and Lord Muruga (Karthik) for the fruit of wisdom, Lord Ganesha won the same by circumambulating His father and mother Shiva-Parvati. Thus the practice of circumambulation of Holy Kailash we do today was started by Lord Ganesha from that day. We also see Nandi in the form of mountain facing the Lord. .Nandi is the leader of bootha Ganas and the first and foremost servant of the Lord. He is the vehicle of the Lord and also figure in the flag of the Lord. According to mythology Nandi cools the coral hued Lord and emerald hued Mother who are majestically seated in the Golden swing set with nine gems in Holy Kailsh. All the other celestials stand around the Lord with folded hands and pray to the Lord and sing His praise. Though we could not see that with our naked eyes we could visualize that great darshan. We again and again thanked the Lord for the beautiful darshan as the weather was clear. On the following days also the weather was very clear, we now only understood that the previous day the Lord had just tested us whether we have the resolve to have the darshan of Him. We just stood at the foot of the Lord and prayed for the welfare of the whole humanity and thanked him profusely for being so much considerate to us for having selected us and brought us there and gave His darshan.

At the feet of the Lord we could see the prayer place of Tibetans. There is a big pole and and on all the sides flags are tied to form a cone like structure. Normally Buddhists fly these prayer flags at their place of worship there are five color flags white, red, green, blue and yellow representing the five elements of nature namely sky, water. Fire air and earth. As this mountain is considered holy by the native Tibetans according to their myth when they die they wish that some part of their body should be thrown on this mountain. Our guide told that once we climb the first guard mountain we can see bones lying at the feet of the Lord. According to Hindu mythology also Lord Shiva resides in crematoriums. Some of us collected the flags as souvenir as it is believed it will bring good luck. The 52 Km trek of Paikrama of Holy Kailash starts from here.

Golden hue of Gurla mandata mountain peaks

After the satisfactory darshan of the Lord, Mother, Ganesha and Nandi the parikrama on foot on the holy hills of Kailash starts from the Barkha Plains a flat barren stretch of land. The first day’s trek is to Deraphuk 20 Km from Darchen. We trek in the La-chu valley or the valley of the River of Gods. the Those who did the parikrama on foot started straight away , those of us who did the parikrama on pony waited for some time for the ponies to arrive. Though yaks are little cheaper, as ITBP authorities have advised us against using yaks for parikrama as many yaks are controlled by a single keeper some times accidents do happen when we travel on yaks. So we opted for ponies and luckily all of us got ponies. The charges for pony and porter was 1000 Yuans ( Rs 8000) for parikrama . The ponies were allotted to the yatris on lot basis. Their tribal leader controls the group. As language is a problem we communicated with them in sign language only.

Holy Kailash is pyramidal and symmetrical with four faces and a dome – shaped top peak rising above 2000 meters above the surrounding mountains is Lingam shaped with the eastern extension and stands desolately beautiful 13000 ft pleatue of rainbow coloured rocks. Kailash stands like a giant Shivalingam representing all the lingams in this Universe. The serenity and peace is overwhelming, time seems to stand still and reinforces our belief in supreme creator. This is definitely centre and birthplace of the entire Universe.

We traveled along the Lang Chu (Indus) river the land is fully barren and we traveled looking towards Mount Kailash along the holy path in which thousands of faithful have trekked thousands of years for salvation. The pilgrimage is truly cathartic and therapeutic. As one treads along the path of Parikrama (kora) one sheds a lot of negativity and confusion. The pilgrimage is an amalgamation and fusion of the physical, the aesthetic and spiritual worlds. The majestic beauty of Kailash–Manasarovar from every angle during the parikrama manifests in plain reverence, “viewed through the right eyes it gives a glimpse of infinity”. The Chinese government does not care for this place and we found the bones of animals lying allover the place. This first day’s trek is normally on a flat terrain .

What the yatris do is the outer parikrama, there is also a inner parikrama in which yatris circumambulate Nandi also. But only those who undertake yatra in the Chinese Horse year and who undertake yatra in the Kumbh Mela year are only allowed to do this inner Parikrama, The Mela is held every 12 years and last Kumbh Mela was held in 2002. Special permit is needed from Chinese authorities for undertaking the inner parikrama.

The guard mountains which surround holy Kailash are Ravan parvat, Hanuman parvat, Padma Sambava parvat, Manjushri Parvat, Vajrathara Parvat, Avalaokeshwara parvat Jambayang parvat and Shavari parvat. As all the celestials reside at Holy Kailash we should not set foot on that mountain so these guard mountains prevent anybody from approaching the Kailash as in between these mountains and Kailash there is a big gorge and from these glaciers only the rivers flow. Every step along the sacred route of Kailash–Manasarovar route is suffused with sacredness, emanating from every rock and blade of grass. We can feel the vibrations and the pilgrimage blends the worldly and the divine and we are forever changed. The immensity of the pilgrimage cannot be defined in words. It evokes mystical emotions which often lies too deep for human thoughts.

Parikrama along La Chu river

We trekked along always having the darshan of the holy mountain as we trekked in parallel to La Chu river. When we were doing the parikrama we felt that we have achieved the purpose for which we took this birth and thanked Shiv-Sakthi for this wonderful opportunity . The hymn of Thirunavukkarasar called Body Garland ( Anga Malai in Tamil) came to my mind in this hymn Appar extols that head is there only to bow and worship the Lord with skull garland, the eyes are there only to see Him, ears to listen to His glory, mind only to think about Him, hands are given to do service to Him, there is no use of the legs which are not used for circumambulation of the temple of the Lord. We felt happy that our legs are being used for the real purpose. The magnificent rock cliffs resemble many shapes they seemed to me that they represent the thousands of temples dotting our holy land. We also found many rocks have inscriptions of Buddhist mantras on them.